Prodhimi I mishit të gjelave të detit

Gjeli i detit është shpend i madh i cili kultivohet kryesisht për mish dhe mishi i tyre bënë pjesë në kategorinë e mishit me cilësor për shkak të përmbajtjes së proteinave dhe nivelit të ulët të yndyrës dhe kolesterolit. Në të kaluarën mishi i gjelit të detit është përdorur më shumë për festa të ndryshme kurse tani përdoret edhe gjatë tërë vitit në pjesë të ndara dhe i përpunuar.

Shumimi i gjelave të detit – mënyra tradicionale
Pranvera është sezoni më i mirë për çelje dhe shumim natyror për kultivim tradicional të  gjelave të detit. Është mirë që vezët për çelje mos të merren më të vjetra se 4 ditë por nëse janë të ruajtura mirë në temperaturë 15-18 °C dhe lagështi 75-80 % lagështi relative mund të përdoren edhe vezët e  vjetra 10-14 ditësh. 
Gjatë çeljes natyrore dhe kultivimit të zogjve në javët e para të jetës duhet pasur kujdes sepse zogjtë janë shumë të ndjeshëm. Pula e detit e cila ka çelur zogjtë kujdeset për të vegjlit i mban ngrohët ata dhe i mbron nga grabitqarët. Vëmendje të posaçëm duhet kushtuar hapësirës ku ata mundë të kalojnë rehat natën dhe të jenë të mbrojtur nga të ftohtit por edhe nga grabitqarët e ndryshëm ku pula e detit nuk mund ti mbron natën.

   

Prodhimtaria e mishit të gjelit të detit

Gjelat e detit mund të shfrytëzohen për trashje dhe për prodhim të mishit në moshë të ndryshme të jetës së tyre e cila kryesisht varet nga mënyra e kultivimit dhe e shfrytëzimit. Ekzistojnë disa  mënyra të ndryshme  për trashjen e tyre si:

  •   trashja e gjelit të detit - mënyra ekstensive
  •    trashja gjelit të detit – mënyra intensive, brojlerët
  •    trashja pulave dhe gjelave të detit pas shumimit


Trashja e gjelave të detit në mënyrën ekstensive
Kohëzgjatja e trashjes ekstensive e gjelave të detit është e ndryshme dhe varet nga pesha e preferuar. Në shumë raste gjelat e detit trashen prej 24-32 javë të moshës. Gjatë 60 ditëve të para zogjtë ushqehen  sikur zogjtë për shumim kurse prej 60-150 ditëve kultivohen në kullose me ushqim të përzierjeve të koncentrateve varësisht nga cilësia e kullosës. Kurse pas ditës së 150  gjelat e detit ushqehen në mënyrë intensive me racione të plot për 60 ditë. Gjatë kësaj kohe gjelat arrijnë peshë deri 5-9 kg.

Me rendësi është të përmendet që te ky sistem i trashjes për kilogram peshë harxhohen rreth 4
kilogram ushqim.


Trashja e gjelave të detit në mënyrën intensive

Trashja e gjelave të detit në mënyrë intensive apo brojlerëve nënkupton trashjen e dy gjinive që nga dita e parë e jetës së tyre deri në javën 12-16 kur ata arrijnë peshën 4-6 kg. Mishi i prodhuar në ketë mënyrë është i butë i lëngshëm dhe i shijshëm, dhe trashja është e shpejt dhe ekonomike sepse për 1 kilogram të fituar harxhohen 2.5-3 kg ushqim. Ushqimi duhet tu jepet në sasi të mjaftueshme  dhe është mirë që ushqimi i koncentruar të jetë i peletuar me dimensione varësisht nga mosha e tyre.

Trashja e pulave të detit pas shumimitKjo trashje bëhet pas përfundimit të vezëve apo pas procesit reproduktiv të dy gjinitë dhe qëllimi i trashjes së tille është që të trashen pulat e detit që kanë qenë në gjendje efektive të shumimit gjatë ciklit prodhues. Kjo trashje arrihet shpesh vetëm me misër dhe me kullos ku në një hektar mund të vendosen 100-200 krerë. Mishi i fituar në ketë mënyrë është i cilësisë së mirë sepse bëhet fjalë për pula dhe gjela deti të vjetër një vit.